گاسپار دروويل ( مترجم : منوچهر اعتماد مقدم )
3
سفر در ايران ( فارسى )
قايلند خارج شوند . نتيجهى طبيعى اين امر آن است كه تاريخنويسان يا جهانگردانى كه قبلا از آنها نام برده شد قادر نبودند در بارهى زنهاى ايرانى سخنى بگويند و مطالبى بنويسند و آنچه را هم كه نوشتهاند يا از روى تصورات خود بوده ، يا از روى گفتههاى آقاى شاردن كه خود بيش از آنها اطلاعى نداشته است . گفتههاى شاردن كه خود در اشتباه بوده ، موجب شد كه ديگران هم در اشتباه باقى بمانند . لازم به يادآورى است كه شاردن خود اعتراف مىكند آنچه را كه دربارهى زنها بيان نموده ، از روى گزارشهايى است كه به وسيلهى يك خواجهى حرمسراى شاهى كه با او عقد دوستى بسته بوده ، به دست آورده است . در مدت سه سال اقامتم در اين كشور به سبب برقرارى روابط بسيار صميمانهاى كه موجب تسهيلاتى براى دخول در بعضى حرمسراها ( بهويژه حرمهاى خانوادهى عسكر خان آخرين سفير ايران در فرانسه ) گرديد ، توانستم شناخت زيادى راجع به اين موضوع كسب نمايم . من مدت شش ماه در قسمتى از خانهى اين مرد سالمند مهربان زندگى كردم . او هميشه مطابق آداب و رسوم فرانسويان كه به آنها خو گرفته ، پذيرفته بود رفتار مىنمود و كمتر روزى بود كه مرا نزد بانوان خانوادهاش نبرد . اين احترام كه ابتدا از روى نزاكت بود منجر به عادت گرديد و از اينرو بعدها آزاد بودم كه همانند زنهاى اروپايى آنها را ملاقات نمايم و با وجود حسادت شرقيها كه بسيار مشهور و معروف است هرگز به نظرم نيامد كه باعث بدگمانى آنها شده باشم يا حتى از توجهاتى كه نسبت به من داشتند چيزى كاسته شده باشد . « 1 » بر خلاف غالب نويسندگانى كه دربارهى اين كشور قلمفرسايى كرده ، نوشتههاى خود را با جزييات داستان
--> ( 1 ) - اين موضوع حقيقت دارد كه اگر كسى ( به استثناى شاه و شاهزادگان ) بدون اجازهى صاحبخانه ، گستاخى عبور از در يك حرمسرا را داشته باشد ممكن است بىدرنگ با دشنه از پا درآيد . در اينگونه موارد ضارب از خطر جلب شدن به دادگاه مصون است .